تبلیغات
سرزمین ناشناخته ... - سینما


نگاهی به سیر سینمای افغانستان پی‌ډی‌ایف 
ا. ډ. ب. وایی. ه. م

هنر پیشه سینمای افغانستان بصیره خاطره

بعداز نمایش فلم رنگهء سیاه موی وجلالی كه از نوار 16 ملی متر در كشورپاكستان حین مراحل تكمیل چاپ ولابراتوار مبدل به 35 ملی متری گردید به كشور آورده شد وبه نمایش قرارگرفت و مردم از آن استقبال شایانی به عمل آوردند. آن زمان بنابر تأمین امنیت وفضایی آرامش درسالون های سینمای های شهر، همچو سینمای بهارستان ، سینمای آریوب ، سینمای پارك، سینمای زینب ، سینمای تیاتر آریوب، سینمای پامیر ،سینمای تیمورشاهی ، سینمای كوته سنگی ،سینمای آریانا، خانواده ها وتماشا چیان به صورت منظم ، جوقه جوقه با لباس آراسته كه كسی را بدون دریشی اجازه نمیدادند، غرض تماشای فلم های افغانی ویا فلم های خارجی كه ازقبل سانسور میگردید وحتی صحنه های بد آموز آن قطع گردیده نمایش میافت، دریك فضای راحت تماشاگران به نمایش میآمدند وفلم رابه خوبی و راحتی تماشا مینمودند. وبدون كدام مزاحمت برداشت های جهت آموزش وانتباه میپرداختند ومیرفتند. گروه فلمسازان جوان وكار آزموده درموسسه ای فلمسازی آریانا فلم ،آقای توریالی شفیق، انجینیر لطیف احمدی ، محمد عارف، ایوب محمودی ، فتح الله پرند، عارف الدین ، محمد جان گورن ، اكرام خرمی همفكروهم آهنگی خاص را دررابطه به ساختار فلم سینمای زیرنام ( غلام عشق) كه یك فلم فراموش ناشدنی در سینمای افغانستان است تدارك میدیدند. مصم شدند تا فلمنامه را آقای توریالی شفق بنویسد و سپس مستقلانه به كار گردانی بپردازد. محتوای فلمنامهء( غلام عشق) از حالت و كشمكش های نظام فیودالی و نیمه فیودالی و دورهء ظلم و استبداد را به تصویر در آورده بودند ودر میان این همه ماجراهای دهقانان، مالداران ، پسرارباب در حلقهء عشقی درگیرمی شود كه این عشق اورا از حالت خود خواهی و تكبر به سوی انصاف، محبت ، دوستی ، ترحم می كشاند و باورمند می شود كه دنیا به موجودیت پول، زور، فشار ، ظلم استبداد، همای سعادت سایه نمی افگند ، بلكه مهرو محبت ، صداقت و پابندی ، تقوا و زحمت كشی ثمر بخش می باشد، این هدفمندی محوری اصلی سوژه فلم سینمای غلام عشق را تشكیل میدهد. زمانیكه به این اندیشه فلمنامه آماده شد، نویسنده فلمنامه آقای توریالی شفق كه امور كارگردانی را نیز عهده دار بود، توظیف می شود هنرپیشه گان فلم را به انتخاب بگیرد. در نقش های عمده ، هنرپیشه گان ورزیده چون:

هنر پیشه سینمای افغانستان فقیر نبی شاه جهان، مینا شفق، اكرام خرمی، ایوب معصوی ، فتح الله پرند، محمد جان گورن ، قادر فرخ، سلام سنگی ، عبدالله وطندوست، خورشید نور، مجید غیاثی ، بصیره خاطره، عارف الدین، موسی رامنش ودیگران به اجرای نقش پرداختند، هركدام با قیمت و توانایی در خشیدند. به همین ترتیب آقای انجینیر لطیف احمدی باهمدستی قادر طاهری ، ناصر عزیزامور تصویر برداری را با كمال توجه ودقت پیش بردند همه یونت تخنیكی ، هنر پیشه گان با صمیمیت كامل و یك پارچگی به شوتنگ جمع میآمدند تا اینكه صحنه های فلم را در شهر كابل و ولسوالی پغمان و قسمت های در چاریكار ولایت پروان تصویر برداری نمودند. این فلم سینمای در نوار 35 ملی متر سیاه و سپید فلم برداری گردیده ودر اوایل سال 1357 خورشید به پایه اكمال رسیده و غرض چاپ لابرتوار در ستدیویی افغان فلم وقت به پرایش آورده شد كه بعداز طی مراحل فلم غلام عشق ، آماده نمایش گردید. همه دست اندركاران و اعضای موسسه آریانا فلم خودرا خوشبخت احساس می كردند كه یك دست آورد دیگر با سوژه جدید و محتوای جذاب از میان اعماق اجتماع افغانی با نقش آفرینی های هنر پیشه های محبوب وموفق روی پرده های سینما های شهر نمایش داده می شود. اما درآن زمان نسبت وقوع كودتای 7 ثور 1357 كه سیستم ارگان ها درحالت دگرگونی قرارگرفت، نمایش فلم سینمایی (غلام عشق ) نیزدریك زمان كوتاه از نمایش بازماند، آوانیكه فضا دركشور نسبتا" آرامش یافت، به اثر سعی و تلاش مسوولین امور تهیه وتولید فلم و همرایی كار گردانی آقای توریالی شفق، به مقامات كه فلم را به سانسورگرفته بودند، گویا یكی از هنر پیشه ها در دیالوگ خود اظهار داشته:

(او چوپان بچه !)

این دیالوك در چندین صحنه از زبان هنرپیشه بنابر خصلت های كه دارد در گفتگوی بیان میشود ، آنزمان مانع صورت گرفت تا اینكه ، تصمیم گرفته شد به جای چند صحنه، صحنه های دیگر ارتباطی تنظیم و تصویر برداری گرددو درفلم گنجانیده شود، ناگزیر چنین مشقت را مسوولین امور تهیه فلم متقبل شدند و فلم در دو قسمت دسته بندی شد كه قسمت اول آنرا باچنین یك سانسور و جاگزینی آن در فلم سبب شد تا فلم مراحل را بپیماید و بعدا" اقبال نمایش یابد همانا فلم ( غلام عشق)راه خود را پیمود و در روی پرده های سینما های شهرنمایش داده شد. مردم از تماشای فلم نهایتا" خرسند بودند و خاصتا" به محتوا وسوژهء ایكه در نوارفلم پیاده شده بود، ابراز احساسات نشان دادند و دست اندر كاران فلم را به تشویق گرفتند و پیام های كه از آدرس تماشاگران میرسد، نوید بخش یك مطلب بود اینكه: (مایه عناصرایكه از هنرو فرهنگ سرزمین ما به راه بیداری و تنویر اذهان عامه می پردازند، قدر دانی می نمایم و تصاویر كه جز حقایق زمان و یك گواه و تاریخ است، سینماگران آگاه این اندیشه و وجیبه را پیش می برند، تمنای موفقیت داریم .) این پیش آمدو حمایت مردم سبب میگردد تا دست اندركاران،كارشان را دنبال كنند و با ایجادگری و تخلیقات تصویر از طریق ساختار فلم پیروزی بیشتر را درراه رشد سینمای افغانستان نصیب سازنده گان فلم كشور نمایند.

موسی رادمنش