تبلیغات
سرزمین ناشناخته ... - اقتصاد افغانستان


 ویژگیهای اقتصادی


اقتصاد افغانستان به عنوان یکی از فقیرترین کشورهای جهان تنها برپایه دامپروری و کشاورزی بسیار ابتدایی استوار است. مناسبات اقتصادی این کشور در طول دو دهه جنگ ویرانگر رکود کامل داشته و هرگز توسعه نیافته است. عمده تولیدات این کشور به صورت خانگی و غیر سیستماتیک تامین می شود و کار و سرمایه حلقه مفقوده اقتصاد این کشور است. از سوی دیگر کمکهای جهانی تنها بخش ناچیزی از احتیاجات اولیه زندگی مردم افغانستان را تامین می کند و هرگز موجب رشد و توسعه آن نمیشود. فقر فرهنگی مردم و اعمال فشار برخی گروه های مافیایی در حکومت این کشور، افغانستان را به بزرگترین تولید کننده مواد مخدر جهان تبدیل کرده است. طبق گزارش سازمان بین المللی پلیس جنایی (INTERPOL)، 75% تریاک مصرفی کل جهان و 80% هروئین مصرف قاره اروپا در کشور افغانستان تولید می شود. در سال 1998 بالغ بر 4 میلیارد دلار تریاک از افغانستان به مقصد اروپا و آمریکا صادرشد. از سوی دیگر میزان تولید تریاک در این کشور که در سال 1999 به 4 هزارو 581 تن رسید درسال 2000 میلادی به علت خشکسالی و آثار مخرب آن بر کشت خشخاش به 3 هزار و 275 تن کاهش یافت.

این در حالی است که مجموع تولید ناخالص افغانستان در سال 2000 میلادی کمتر از 15 میلیارد دلار برآورد شده که 53% از آن را تولیدات کشاورزی، 5/28% تولیدات صنعتی و 5/18% فعالیتهای خدماتی تشکیل می دهد.

درامد سرانه ملی افغانستان درابتدای سال 2000 میلادی کمتر از 350 دلار بود که تقریبا" 85% از مردم این کشور زیرخط فقر زندگی می کنند. نرخ تورم اقتصادی افغانستان نیز در انتهای سال 1999 به بیش از 200% رسید. از سوی دیگر افغانستان 8 میلیون نفر نیروی کار دارد که 70% از آنها در بخش کشاورزی، 10% در بخش صنعت و 20% در بخش خدمات شاغلند. نرخ بیکاری افغانستان حدود 15% برآورد می شود.

این کشو ظرفیت تولید 430 میلیون کیلووات ساعت انرژی الکتریکی دارد که 86/41% از آن توسط نیروگاههای حرارتی و 14/58% دیگر توسط نیروگاههای برق – آبی تامین می شود.

میزان مصرف داخلی برق در افغانستان در ابتدای سال 1999 به 510 میلیون کیلووات ساعت رسید و این کشور را وادار کرد تا بیش از 110میلیون کیلووات ساعت از خارج خریداری کند. افغانستان ذخایر نسبتا"‌غنی از گاز طبیعی، نفت ، زغال سنگ، مس، کرومیت ، تالک ، باریت ، گوگرد، قلع ، روی ، سنگ آهن ، نمک و سنگهای قیمتی دارد ولی شعله ور شدن آتش جنگ در 20 سال گذشته مانع از بهره برداری صحیح از این ذخایر معدنی شده است.

تولید خشخاش بزرگترین بخش کشاورزی افغانستان را شامل می شود که از شیره آن برای استحصال تریاک و ساخت دیگر مواد مخدر استفاده می شود. از دیگر تولیدات کشاورزی افغانستان می توان به گندم، میوه های باغی و بادام اشاره کرد. درگیریهای قومی، فرار کشاورزان و از همه مهمتر خشکسالی بی سابقه 3 سال اخیر سطح زیرکشت غلات افغانستان را از 4 میلیون هکتار در سال 1980 به کمتر از 120 هزارهکتار در سال 1999تنزل داد. همچنین تعداد دامهای این کشور درحال حاضرحدود 15 میلیون راس برآورد می شود که حداقل 50% کمتر از تعداد احشام این کشور در 17 سال پیش است.

افغانستان 3 واحد صنعتی نسبتا" بزرگ در زمینه تولید سیمان ، کوداوره و منسوجات دارد و بیشتر تولیدات صنعتی این کشور مربوط به واحدهای کوچک خانگی و در زمینه تولید صابون ، میز و صندلی ، کفش و صنایع دستی است.

این کشور طی سال 1999 حدود 70 میلیون دلار میوه ، صنایع دستی ، پشم ، پنبه و پوست صادر کرد. البته عمده ترین رقم صادراتی افغانستان در این سال مربوط به تریاک بود که رقم دقیقی از میزان صادرات آن در دست نیست. دراین سال جمهوری های آسیای میانه ، پاکستان، ایران ، آلمان، هند، انگلستان ، بلژیک ، لوکزامبورگ و جمهوری چک عمده ترین شرکای صادراتی افغانستان بودند.

افغانستان همچنین در سال 1999 حدود 200 میلیون دلار کالا وارد کرد که عمدتا"‌ شامل کالاهای سرمایه ای، مواد غذایی، سوخت ، آرد و پوشاک بود. کشورهای آسیای میانه ، پاکستان ، ایران ، ژاپن ، سنگاپور، هند، کره جنوبی و آلمان در سال مذکور بزرگترین فروشندگان کالا به افغانستان بودند.

افغانستان در حال حاضر بالغ بر 6 میلیارد دلار بدهی خارجی دارد و با وضعیت اسفبار اقتصادی این شکور بعید به نظر می رسد که توان بازپرداخت آن راداشته باشد. 

واحد رسمی پول افغانستان افغانی نام دارد که به یکصد پول تقسیم می شود. هر دلار آمریکا حدودا" با 50 افغانی برابری می کند (نرخ برابری اکتبر 2003 میلادی) افغانستان هیچگونه درآمد جهانگردی ندارد .



ویژگیهای اقتصادی افغانستان در آستانه سال 2000 میلادی

  میزان تولید ناخالص داخلی

15 میلیارد دلار

  سهم بخشهای اقتصادی در تولید ناخالص داخلی

کشاورزی 53%،صنعت 5/28% ، خدمات 5/18%

  در آمد سرانه ملی

350 دلار

  نرخ تورم

200 دلار

  واحد پول ملی و ارزش برابری آن

افغانی (هریک دلارامریکا برابر با 50 افغانی)

 تعداد نیروی کاروسهم اشتغال در بخشهای اقتصادی

8 میلیون نفر (کشاورزی 70% ، صنعت 10 % ،خدمات 20%)

  نرخ بیکاری

15%

  ظرفیت تولید انرژی الکتریکی

430 میلیون کیلو وات ساعت

  میزان مصرف داخلی برق

510 میلیون کیلو وات ساعت

  ذخایر معدنی

گاز طبیعی،زغال سنگ ، مس، کرومیت ،تالک ،باریت

  محصولات کشاورزی

خشخاش، گندم ، میوه های باغی ، بادام و ادویه

  تولیدات صنعتی

سیمان، کوداوره ، منسوجات ، صابون، میز وصندلی

  شرکای عمده صادراتی

کشورهای آسیای میانه، پاکستان، ایران، آلمان و هند

  شرکای عمده وارداتی

کشورهای آسیای میانه ، پاکستان ، ایران، آلمان وژاپن




ارزش تجارت افغانستان با شرکای عمده تجاری (سال 1997)

برحسب میلیون دلار امریکا






نوع مبادله

شریک نخست

ارزش

شریک مبادله

ارزش دوم

شریک سوم مبادله

ارزش مبادله

ارزش کل مبادله

صادرات

پاکستان

30

ترکمنستان

5

لبنان

4

53

واردات

پاکستان

21

ترکیه

20






کشورافغانستان دارای منابع طبیعی وذخایر زیادی هست وهمچنین به دلیل آب وهوای گوناگون
وجود کوها وآثار باستانی و.... میباشد که اگر بادبیروندیشه استفاده شود وبه فروش برسد مسلمادرپیشرفت اقتصادی این کشورتاثیر فراوانی خواهد داشت